Ana sayfa Kültür Sanat Stradivarius kemanlarının benzersiz sesi hata sonucu ortaya çıkmış

Stradivarius kemanlarının benzersiz sesi hata sonucu ortaya çıkmış

1103
0
PAYLAŞ
Stradivarius kemani

“Proceedings of the Royal Society” isimli dergide yayımlanan araştırma, dünyanın en pahalı müzik aletlerinden biri olarak bilinen Stradivarius kemanlarının üretiminde yaşanan bir hata neticesinde kendine has güçlü ve tok bir sese kavuştuğunu gün yüzüne çıkardı.

Amerika’nın Boston kentinde bulunan Massachusetts Enstitüsü’nün (MIT) akustik uzmanı Prof. Dr. Nicholas Makris, yedi yıl süresince keman ustası Antonio Stradivari tarafından üretilen kemanların yanında 16. ve 17. asırlarda İtalya’nın Cremona şehrinde imal edilen diğer kemanları araştırdıklarını söyledi.

Kemanlarda bulunan f deliklerinin biçim ve uzunluklarının enstümanlardaki sesi belirlediğini ifade eden Prof. Dr. Makris f deliklerinin daha uzun tutulmasının kemanın daha çok ses çıkarmasına imkan tanıdığını söyledi. Makris f delikleri uzadıkça kemanlardaki iç boşluğun da azaldığına vurgu yaptı.

Prof. Dr. Makris, sözlerini şöyle sürdürdü: “ Stradivari’nin de yaşamını sürdürdüğü Cremona şehrindeki başka keman ustalarının teknik çizimlerini de araştırdık. Amati ve Guarneri’nin de aralarında bulunduğu ustalar önceki enstrümanları örnek alıyorlardı. Bu ise f deliklerinde ufak hatalara sebep olabiliyordu. Bu hatalar % 2 olarak ifade edilebilir. Stradivari’nin hata sonucu f deliğini uzun yaptığı ve arka kısımdaki ahşabı kalın kestiği kemanı öbürleri için örnek aldığını tahmin ediyoruz. Yapılan bu % 2’lik hata Stradivarius kemanlarına bu müthiş sesi vermiş olmalı.”

Makris ayrıca araştırmasında 8 asırlık bir geçmişe sahip olan yaylı çalgıların ses deliklerinde zaman içinde meydana gelen değişimi de incelediklerini söyledi. Ud ve lavta ile Ortaçağ’da kullanımda olan kemanları akustik dinamikleri bakımından incelediklerini belirten Makris, önceleri daire biçiminde olan yaylı çalgıların deliklerinin sonraları yarım ay ve C biçiminde olduğunu belirtti. Gizemin iyi bir şey ve keman yapımının da büyülü bir süreç olduğuna inandığını söyleyen Makris, keman ustalarının kendilerine has yöntem ve teknikleri olduğunu ve kendilerinin de bilim insanları olarak bunları açığa çıkarmaya çalıştıklarını ifade etti. Makris yine de İtalyan ustaların bazı sırlarının asla çözülemeyeceğine inanıyor.

Stradivari, 17. asırda İtalya’nın Cremona şehrinde keman imal eden en önemli 3 ustadan biriydi. 1644 yılında doğan Stradivari, daha 12 yaşındayken Amati’nin keman atölyesinde çıraklığa başlamış ve ilk kemanını 1666’da yapmıştı. 1737 yılında ölmesine kadar 512’si keman, toplam 1.100 enstrüman üretmişti. Ustanın atölyesinden çıkan enstrümanlar arasında çellolar, viyolalar ve arplar da bulunmaktaydı. Bunların yalnızca küçük bir kısmı, günümüze kadar  ulaşabildi.  Büyük kısmını kemanların oluşturduğu Stradivari imzalı 650 enstrüman ya müzelerde ya da özel koleksiyonlarda bulunuyor.

Stradivari tarafından üretilen kemanlar, dünyada üretilen en kaliteli kemanlar olarak biliniyor ve milyonlarca dolardan müşteri bulabiliyor. Tahminlere göre günümüzde dünyada hemen hemen 500 Stradivarius kemanı bulunuyor.  2011’de Ünlü İngiliz şair Lord Byron’ın torunu Lady Anne Blunt’un 1721 tarihli Stradivarius kemanı, 2011 yılında açık artırmada  16 milyon dolara müşteri buldu.

Yıllardır sırları bir çok araştırmanın konusu olan Stradivarius kemanları tamamen el işçiliğiyle üretiliyor. Stradivari’nin kemanları bilim insanları tarafından, yapımında kullanılan ağaçtan, kemana sürülen verniğe kadar bir çok detayıyla inceleniyor ve gizemi çözülmeye çalışılıyor.

YORUM YAP